V. SIRASIYLA YAPILACAK İŞLER  

 5.1. Üniversite Seçimi :         

          1. İlk olarak katalogların (Peterson's Guide to Graduate Programs...vs gibi kataloglar Fullbright gibi yerlerde bulunabilir. Bakınız bölüm IV)   kendi mesleğinizle ilgili olan üniversiteleri  işaretleyeceksiniz. Hatta alabilirseniz o bölümün bir fotokopisini alıp evde daha uzun uzun inceleyin.

          2. İkinci olarak okulları ayırt etmeniz gerekiyor. Amerikan okulları genel olarak 5'e ayrılırlar. Bunlar  çok iyi, iyi, vasat, vasat altı, vasatın çok altında (most competitive, very competitive, competitive,below avarage, marginal)  gibi ayrılırlar. Bunlardan o listelerde karışık olarak verilmiştir. Siz en az  vasat ve onun üzerindeki okulları ayırın. 

          3. Üçüncü olarak bu vasatın üzerindeki ayırdıklarınızı tekrar sınıflara ayırın (yine çok iyiler, iyiler, vasat olanlar diye).

          4. Dördüncü olarak hiç vakit geçirmeden en az  20 tanesinin  adreslerine mektup yollayarak başvuru formları (application form ) isteyin. Bu formları istemek için başvuru formu isteme formu (bakınız EK.3) adlı hazır bir başvuru formu kullanabilirsiniz.

          5. Ayrıca konunuzla ilgili o okuldaki hocalara yapmayı düşündüğünüz konuyla ilgili bilgi verip, onlarla yazışmaya da başlayabilirsiniz. Bu yol ileride esas başvurunuzun kabul edilme olasılığını artırır.

5.2. Girilecek Sınavlar :

           Bu sınavlara hazırlanıp vakit geçirmeden girin çünkü esas başvurularınızda, sizi değerlendirebilmeleri için bu sınavlara girmiş olmanız gerekmektedir. İyi dereceler elde etmek içinse sınavların tanıtımı bölümünü dikkatle okuyun.

         5.2.1. TOEFL : Amerikan üniversitelerinde okumanın temel şartlarından bir tanesi, İngilizce dilini, dersleri bir Amerikalı öğrenci kadar anlayabilecek ve takip edebilecek ölçüde bilmektir. Çok iyi İngilizce bilmeyen öğrencilerin Amerika'da herhangi bir lisans, yüksek lisans veya doktora programına kabul edilmesi mümkün değildir. İngilizcesi yeterli olmayan bir öğrenci Amerika'da ancak bir dil okuluna gidebilir. Akademik programa ancak İngilizcesi yeterli duruma getirdikten sonra başlayabilir.

                    Sınav ücreti 100 US$ dır.

                             İngilizce düzeyini ölçen ve genel olarak her üniversite tarafından kabul edilen sınavlardan birisi de TOEFL sınavıdır. Bu sınav her ay yapılmaktadır. Başvuru süresi ise gireceğiniz sınavdan enaz birbuçuk ay öncedir. Bu sınavda genel olarak dinlediğini anlama, gramer bilgisi ve okuduğunu anlama olarak üç bölüm bulunur. TOEFL sınavları çalışıldıkça derecenizi geliştirebileceğiniz sınavlardandır. Genellikle 520'nin altı İngilizce bilgisinin eksik olduğunu ve dilinizi geliştirmeniz gerektiğini gösterir. 550 ve üzeri genel olarak üniversitelerin istediği derecelerdir. 600 ve üzeri ise dile yeterince hakim olduğunuzu gösterir. Bu derece, eğer assistanlık gibi burs taleplerinizin daha bir ciddiyetle değerlendirilmesi açısından iyi bir derecedir.  

                   Daha öncede belirttiğim gibi TOEFL'dan derecenizi çalışarak düzeltebilirsiniz. Ayrıca Amerikan Kültür Derneği kurslar düzenlemektedir ve kursun net bir faydası vardır. Eğer durumunuz müsaitse bu ve benzeri kurslara katılmanızı şiddetle tavsiye ederim. Kursun bitiminde sınava girdiğinizde daha rahat bir atmosferde alışık olduğunuz bir sınava girmiş gibi olacaksınız.

                   TOEFL LINKLERI:

          5.2.2. GRE ve GMAT:

                             Bu sınavın açıldığı günleri hemen öğrenin ve ilk açılan sınava vakit geçirmeden girin çünkü TOEFL sınavının aksine bu sınav yılda iki ya da üç kez açılırlar. Bunlardan birini kaçırınca öbürü için 5 ay gibi beklemek zorunda kalabilirsiniz. Mühendislik bilimleri için gerekli olan GRE, genel test ve meslek testi olmak üzere iki çeşittir. GMAT da, GRE nin meslek testinin, işletme konularında yapılan çeşididir. Özellikle GRE general test bütün üniversitelerden istenen bir sınavdır. Bu sınava da çalışmanız ve hatta düzenlenen kurslara katılmanız sınav derecenizi etkileyebilir. GRE meslek testi için ise daha çok aldığınız dersleri gözden geçirmeniz gerekmektedir. Kurslar daha çok GRE genel testi için düzenlenmektedir.

                    Sınav ücreti GRE General Test 84 US$, hem General Test hem           de Subject Test birlikte 148 US$ tutmaktadır. 

5.3. Mali Garanti Belgesi :

           Bu belge eğer burslu iseniz burs aldığınız kurumdan almanız gereken bir belgedir. Eğer burs almıyorsanız - aileniz veya başka ferdi bir şekilde masraflarınız karşılanacaksa - bu belge banka teminat mektubu olarak alınır ve öğrenimizin ilk bir yılına yetecek miktarda hesabınızda para olması gerekmektedir.

          Bu garanti belgesi kabul belgesi (acceptance) aldıktan sonra da gönderebilirsiniz ama genellikle ilk başvuruda da bir örneğini isterler.

5.4. Referans Mektupları :

           İşte zor bir kısım daha başlıyor. Eğer üç tane hocayla -en az - iyi ilişkileriniz yoksa bu başvurularda epeyce zorlanacaksınız. Zorluğu şurdan kaynaklanıyor : Her başvuru yapacağınız okul - iyi okullar en az üç tane referans mektubu isterler- referans mektubu isterler ve diyelim ki siz iyi okullara başvuruyorsunuz, ve en az 5 tane üniversiteye başvurmanız gerekmektedir, şimdi kabaca bir hesapla 15 tane referans mektubu eder. Eğer sizin okuldaki hocalar da benim bölümdeki bazı hocalar gibiyse size gelebilecek ilk tepki "Başka bir AA aldığın ders yok mu git o yazsın sana referans mektubu" veya "Ben sana iki taneden fazla yazmam gerisini baskası yazsın" gibilerinden olursa ve sizin de AA veya iyi not aldığınız fazla ders yoksa problemler başlıyor.

           Bu tutum genel bir ilgisizliğin yanında bu tip yardımların kendileri açısından zaman kaybı olarak gören hocaların bir sorumsuzluk sembolü olarak algılansa da bazen de sebep bilgisizlik olabilir. Onun için EK-2 de referans mektubu örnekleri veriyorum. Belki bazı yardımsever hocalarınız size "evladım sen yaz mektubunu getir bana ben inceleyip onaylarım" gibi bir öneri getirirlerse işlerinizi kolaylaştırır.  

          Ayrıca tekrar hatırlatmakta fayda görüyorum, mutlaka enaz 5 (benim tavsiyem 10 ve üzeri ) üniversiteye kesin başvuruda bulunun. En az 25 - 30 referans mektubu yapar ama katlanacaksınız. Unutmayın ki karşılaşacağınız durumlar ilk sizin başınızdan geçmedi ve metanetinizi kaybetmeyin hiç. Hocalarınızın göstereceği içten yardımlara da, bazılarının ilgisizliğine de şaşırmayın. Tekrar kolay gelsin. :)

5.5. Çalışma Planı (Study Plan) Nasıl Yazılır ? :

          Bu önemli bir konudur. Size EK-3'de bazı örneklerini verdim. Şimdi genel kurallarını tekrar hatırlatmakta fayda var :

1.      Çalışma planı basit olmalıdır. Çok derin bir ingilizce kullanmanız gerekmez. Basit, açık bir anlatımla fikirlerinizi açıklamaya çalışın.

 2.     Verilen talimatlara dikkat ediniz. Sadece sizden isteneni yapınız -ne eksik ne de fazla-.

*        Mesela okul sizden kariyer beklentilerinizi 300 kelime ile yapmanızı          istemişse bunu 300 kelime ile yapınız -ne eksik ne de fazla-.

*        Talimatları nasıl takip ettiğiniz de dikkate alınan bir husustur.!! Mesela sizden sadece kariyer beklentilerinizi belirten bir yazı istenmişse, bunun yanına hayat hikayeniz gibi başka istenmeyen ekler de koymanız gerekmemektedir.

 3.     Başvurunuzu değerlendiren komite çalışma planınızda üç konuda verdiğiniz bilgileri dikkatle incelerler :

          *          Akademik ve mesleki ilgi alanınız ve temeliniz.

          *           Çalışmak istediğiniz alan

          *          Kariyer beklentileriniz

          Yazmaya başlamadan önce yazacaklarınızı yukarıdaki üç öğeye göre üç bölüme ayırın. Liste şeklinde sıralama yapmayın ve başvuru formunda daha önce belirtilmiş konuları yeniden anlatmayın. Kısa ve kurallara uygun bir yazı yazabileceğinizi göstermeniz gerekmektedir.

           Okuldayken sevdiğiniz, ilgi alanınıza giren uğraşları anlatarak yazınıza başlayabilirsiniz. Bu konuların sizin ilginizi nasıl çektiğini ve bunun neticesinde yaptığınız o konularla ilgili uğraşlarınızı anlatabilirsiniz. Buradaki gösterilecek husus, öğrendiklerinizi ve/veya edindiğiniz tecrübelerinizi başvuru komitesine göstermektir.

           Sonra, başvurduğunuz okulda yapmak istediğiniz çalışmayı anlatabilirsiniz. Mesela, siyasi bilimler okumak istiyorsanız, siyasi bilimlerin hangi alanları sizin ilgi alanınıza giriyor ve üzerinde çalışmak istiyorsunuz, bu konuları belirtin. Hangi tür dersler almak istiyorsunuz...vs. belirtin. Okulda hangi hocalardan ( eğer özel olarak çalışmak istediğiniz varsa) ders almak istediğinizi belirtin.. Kısaca biraz daha ayrıntılı bir açıklama olsun.

           Son kısımda ise, mezun olduktan sonra yapmayı düşündüğünüz işlerden ya da planlarınızdan bahsedin. Okulda hoca olarak mı kalmak istiyorsunuz, iş hayatına mı atılmak istiyorsunuz, ya da başka bir şekilde planlarınız mı var : bunları belirtin. Mümkün olduğu kadar kesin ya da somut olmasına dikkat edin.

 4.     Çalışma planınızı yazarken, mümkün olduğu kadar özel isteklerinizi belirtin. Çok fazla sıfat kullanmayın (adjectives) çünkü okuyucu sizi fazla anlaşılmaz bulmaya başlayabilir.

          * Mesela "okulda Milton ve Shakespeare ile ilgilendim" demeniz , genel olarak İngiliz Edebiyatı ile ilgilendiğinizi belirtmenizden daha iyidir. Ya da eğitiminizi daha çok atom fiziği üzerine yaptığınızı belirtmeniz, "fizik konusunda kapsamlı bir eğitim aldım" demenizden daha iyidir.

 5.     Konunun dışına çıkmayın. Konuyla ilgisiz bir sürü şey anlatmayın. Nispeten kendinizi eksik hissettiğiniz ya da kötü bulduğunuz dereceleriniz için (düşük TOEFL derecesi gibi ) özür dilemeyin. Unutmayın ki başvuru komitesi zaten bu konuları (iyi ve kötü derecelerinizi) ayrıntılı olarak değerlendirebilecek yeteneğe sahiptir.  Ama kendinden çok fazla emin bir görüntü de vermeye çalışmayın. Konuya, profesyonelce ve ciddi yaklaştığınızı göstermeniz en önemli husustur.

 6.     Verilen kelime sınırlamalarına sadık kalın. Az sayıda okul 700 kelimeyi geçen çalışma planları ister. Bazı okullar ise çok daha kısa, 500 kelime gibi, çalışma planları da isteyebilir. Her şekilde okulun sizden istediklerine uymaya özen gösterin. Eğer okul çalışma planını yazmanız için ayrı bir kağıt yollamışsa onu kullanın. İlk denemeniz için 550 kelimeden fazla olmayacak bir çalışma planı yazmanız en uygun olanıdır.

5.6. Başvurular ve Yazışmalar :

           Eğer üniversiteleri seçim işlemlerini tamamladıysanız. Şimdi o okullardan başvuru formu istemeniz lazım. Bu belgeleri E-mail yazarak istediğinizde de gönderen okullar vardır, ayrıca yazılı olarak başvuru ile veren okullar da vardır.

           İlk önce başvuru formu istemeniz lazım. Fullbright Ankara Temsilciliğinde başvuru formu isteme formu da bulunmaktadır. Eğer böyle bir form yoksa kendiniz de yazabilirsiniz. İçine koymanız gereken bilgiler ise şunlar olmalıdır : 1. Adınız, 2. adresiniz, 3. bitirdiğiniz okul ve derecesi, 4. TOEFL ve GRE gibi girdiğiniz sınavların neticeleri veya girmeyi düşündüğünüz tarihler, 5. hangi dönem o okula başlamayı düşündüğünüz, 6. ayrıca çalışmayı düşündüğünüz alanın tarifi, 7. Hangi ülkenin vatandaşı olduğunuz, 8. sizinle ilgili doğum tarihi gibi bilgiler, 9. Varsa bildireceginiz meslek dışında ilgi duyduğunuz konuları 10. Mali durumunuzu -burs veya ailenizin finansmanı ile eğitiminizi sürdüreceksiniz- kısa olarak yazabilirsiniz.

           Gelen belgeleri ortalama bir buçuk ay içinde alırsınız. Doldurup yollayacağınız okulları seçtiyseniz (10 tane civarında okul seçin : very competitive ve most competitivelerden oluşsun ve belki bir de highly competitive seçebilirsiniz) gerekli belgeleri (referans mektupları, başvuru çekleri gibi okulun başvuruda istediği 35 US $ civarında bir para ...) tamamlayın ve hemen başvuruda bulunun, tabii TOEFL ve GRE sonuçlarını da bu okullara yollatmanız gerekmektedir. TOEFL sonucunu normal hızda bu okullara yollamak için 11 US$ alırlar. 

           Bu belgeleri erken yollamanız, bazen assistanlık için de belge olur o başvuru kağıtları arasında, orada değerlendirmeye alabilirler sizi. Ayrıca kabul belgenizin erken gelmesinde de faydası vardır.

           Mutlaka oryantasyon programları dedikleri, yeni gelen öğrencilere okulu tanıtmak için genellikle bir hafta kadar süren bu tanıtım programlarına katılın. Bu programları size kabul belgesi ile bildirirler. Yaklaşık bir haftalık bir program için 35 US$'lık bir para isterler tabii bu değişebilir. Ama mutlaka bu programlara katılın.